Długość czytania:
Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych, czyli CRU JSFP, służy do publicznego udostępniania informacji o określonych umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub na ich rzecz. Od 1 lipca 2026 r. kierownicy jednostek mają obowiązek przekazywać do rejestru informacje o umowach spełniających warunki określone w ustawie.
Stan prawny artykułu: 20 listopada 2026 r.
Najważniejsze informacje w skrócie
- CRU JSFP jest jawnym, publicznie dostępnym rejestrem prowadzonym w systemie teleinformatycznym.
- Obowiązek dotyczy jednostek sektora finansów publicznych wymienionych w art. 9 ustawy o finansach publicznych.
- W rejestrze ujmuje się informacje o umowach zawartych od 1 lipca 2026 r., jeśli umowa jest zamówieniem w rozumieniu Prawa zamówień publicznych i została zawarta w formie wymaganej przez ustawę.
- Nie obowiązuje minimalny próg wartości umowy.
- Informacje należy udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 30 dni od zawarcia umowy. Taki sam termin dotyczy aktualizacji danych.
- Dane można wprowadzać ręcznie w portalu CRU albo przekazywać przez API.
Czym jest Centralny Rejestr Umów JSFP?
CRU JSFP to publiczny rejestr informacji o umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub na ich rzecz. Jego celem jest realizacja zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi oraz ułatwienie społecznej kontroli wydatków sektora publicznego.
Rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia funkcjonowanie systemu, natomiast kierownicy jednostek odpowiadają za prawidłowe udostępnianie i aktualizowanie informacji dotyczących ich umów.
W CRU publikuje się przede wszystkim informacje o umowie, a nie skan lub pełną treść dokumentu. Obowiązek nie obejmuje automatycznie każdej umowy – znaczenie mają jej przedmiot, odpłatność, forma zawarcia i ustawowe wyłączenia.
Jeżeli odpowiadasz za realizację tego obowiązku w gminie, powiecie albo jednostce organizacyjnej, zobacz również, jak przygotować urząd do obsługi CRU.
Od kiedy obowiązuje CRU i jakie ma podstawy prawne?
Obowiązek udostępniania i aktualizowania informacji o umowach w CRU istnieje od 1 lipca 2026 r. i obejmuje umowy zawarte od tego dnia. Podstawę prawną stanowią przede wszystkim art. 34a, art. 34b i art. 34d ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Ostateczny kształt przepisów dotyczących CRU określiła ustawa z 4 grudnia 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Szczegółowy zakres informacji, sposób ustalania wartości umowy, rodzaje uprawnień i zasady działania systemu określa rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 30 marca 2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Symfonia eDokumenty
Sprawdź, jak działa!
Kogo dotyczy obowiązek raportowania do CRU?
Obowiązek spoczywa na jednostkach sektora finansów publicznych. Kierownik jednostki pozostaje odpowiedzialny za udostępnianie i aktualizowanie informacji zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.
Zgodnie z art. 9 ustawy o finansach publicznych sektor finansów publicznych tworzą m.in.:
- organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
- jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
- związki metropolitalne;
- jednostki budżetowe;
- samorządowe zakłady budżetowe;
- agencje wykonawcze;
- instytucje gospodarki budżetowej;
- państwowe fundusze celowe;
- ZUS, KRUS i zarządzane przez nie fundusze;
- Narodowy Fundusz Zdrowia;
- samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
- uczelnie publiczne;
- Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
- państwowe i samorządowe instytucje kultury;
- inne wskazane w ustawie państwowe lub samorządowe osoby prawne;
- Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Czy CRU dotyczy spółek komunalnych?
Spółki prawa handlowego, w tym spółki komunalne, nie należą do sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 9 ustawy. Sam fakt, że udziałowcem spółki jest gmina albo Skarb Państwa lub że spółka wykorzystuje środki publiczne, nie powoduje objęcia jej obowiązkiem CRU.
Jakie umowy trzeba ujmować w CRU?
Obowiązek dotyczy informacji o umowie zawartej przez jednostkę sektora finansów publicznych lub na jej rzecz, jeżeli umowa łącznie:
- stanowi zamówienie w rozumieniu art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych;
- została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej;
- została zawarta od 1 lipca 2026 r.
Zamówienie w rozumieniu Prawa zamówień publicznych jest odpłatną umową zawieraną między zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem jest nabycie robót budowlanych, dostaw lub usług.
Nie należy zatem zakładać, że CRU obejmuje każdą umowę. Decydują jej charakter, odpłatność, przedmiot, forma zawarcia oraz ewentualne wyłączenia.
Jeżeli zamówienie nie zostało zawarte w jednej z form wskazanych w ustawie, jego udostępnienie w CRU nie jest obowiązkowe. Kierownik jednostki może jednak dobrowolnie zamieścić informacje o takim zamówieniu.
Czy obowiązuje próg kwotowy?
Przepisy o CRU nie ustanawiają minimalnego progu wartości umowy. Jeżeli umowa spełnia warunki określone w art. 34a ust. 1 ustawy, obowiązek może dotyczyć jej niezależnie od wartości.
Brak progu kwotowego nie oznacza, że raportowaniu podlegają wszystkie dokumenty zakupowe i wszystkie umowy cywilnoprawne. Nadal trzeba sprawdzić, czy umowa jest odpłatnym zamówieniem na roboty budowlane, dostawy lub usługi oraz czy została zawarta w wymaganej formie.
Jakich umów CRU nie dotyczy?
W CRU nie zamieszcza się informacji o umowach:
- zawartych przez lub na rzecz ABW, Agencji Wywiadu, SKW, SWW albo CBA;
- zawartych przez lub na rzecz placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej;
- zawartych przez lub na rzecz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej;
- z zakresu prawa pracy;
- dotyczących zamówień objętych wyłączeniami wskazanymi w art. 14 Prawa zamówień publicznych;
- dotyczących czynności operacyjno-rozpoznawczych finansowanych z funduszu operacyjnego;
- z dziedziny obronności i bezpieczeństwa albo takich, których ujawnienie mogłoby zagrozić interesom państwa lub wywrzeć niekorzystny wpływ na bezpieczeństwo lub obronność;
- o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zamieszczanych na stronie NFZ na podstawie odrębnych przepisów.
Wyłączenie umowy a ograniczenie jawności danych
Wyłączenie całej umowy z CRU należy odróżnić od ograniczenia jawności poszczególnych informacji.
W rejestrze nie udostępnia się informacji, w odniesieniu do których prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 i 2–2b ustawy o dostępie do informacji publicznej – m.in. ze względu na ochronę informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W takim przypadku należy wskazać podstawę prawną nieudostępnienia informacji oraz organ albo osobę, które dokonały wyłączenia jawności.
Jakie informacje trzeba publikować w CRU?
Art. 34a ust. 7 ustawy wskazuje 10 kategorii informacji:
- numer umowy, jeżeli został nadany;
- datę zawarcia umowy;
- okres, na jaki umowa została zawarta;
- oznaczenie stron umowy;
- przedmiot umowy;
- wartość umowy;
- informację, czy umowa jest finansowana ze środków wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 2–3 ustawy;
- status umowy i dzień zakończenia jej obowiązywania;
- podstawę prawną nieudostępnienia informacji oraz organ albo osobę, które dokonały wyłączenia jawności;
- podstawę dokonania aktualizacji, jeżeli informacje zostały zmienione.
Rozporządzenie uszczegóławia te wymagania. W szczególności:
- okres obowiązywania oznacza się jako czas określony albo nieokreślony;
- przy stronie będącej przedsiębiorcą lub JSFP wskazuje się m.in. nazwę, REGON, NIP — jeżeli został zamieszczony w bazie REGON — oraz właściwy adres;
- w przypadku osoby fizycznej wskazuje się imię i nazwisko, z uwzględnieniem ograniczeń jawności;
- przedmiot umowy opisuje się jako zakres dostaw, usług albo robót budowlanych;
- wartość podaje się w złotych z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku;
- przy ustalaniu wartości uwzględnia się opcje i wznowienia, ale nie uwzględnia się VAT;
- dla umowy zawartej na czas nieoznaczony przyjmuje się wartość za pierwsze 48 miesięcy;
- status umowy oznacza się jako aktywny albo nieaktywny;
- przy aktualizacji wskazuje się przyczynę, zwięzły opis oraz datę jej zaistnienia.
Informacja o finansowaniu nie jest ogólnym pytaniem, czy umowę finansuje się z dowolnych środków publicznych. Dotyczy konkretnie środków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2–3 ustawy, w tym środków z budżetu Unii Europejskiej, określonych środków EFTA oraz innych bezzwrotnych środków zagranicznych.
Jaki jest termin publikacji i aktualizacji danych?
Informacje o umowie należy udostępnić w CRU bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia.
W przypadku zmiany informacji, np. w wyniku aneksu, cesji, wypowiedzenia, rozwiązania umowy albo korekty błędu, aktualizacji należy dokonać bez zbędnej zwłoki, maksymalnie w terminie 30 dni od zaistnienia zmiany.
Do terminu nie wlicza się dni, w których występowała awaria systemu CRU ogłoszona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Jak przekazywać informacje do CRU?
Informacje można wprowadzać ręcznie przez portal albo przekazywać za pośrednictwem API.
Ręczne wprowadzanie danych
Uprawniony użytkownik korzysta z {{LINK:CRU_LOGOWANIE|portalu dla pracowników JSFP}}, uzupełnia formularz, a następnie przekazuje informacje do publikacji.
W systemie występują m.in. uprawnienia:
- administratora – służące do zarządzania użytkownikami i ich uprawnieniami;
- wprowadzającego informacje o umowie – pozwalające wprowadzać i zmieniać informacje bez prawa samodzielnej publikacji;
- publikującego informacje o umowie – pozwalające publikować, aktualizować i wycofywać udostępnione informacje oraz zasilać rejestr przez API.
Logowanie wymaga uwierzytelnienia przez Węzeł Krajowy.
Przekazywanie informacji przez API
Ministerstwo Finansów udostępnia API autoryzowane kluczem X-API-KEY. Interfejs pozwala m.in.:
- publikować i aktualizować informacje o umowach;
- pobierać szczegóły umów opublikowanych w systemie;
- wyszukiwać streszczenia opublikowanych umów.
Ministerstwo udostępnia również instancję testową do weryfikowania przygotowanych integracji. Informacje o dostępie znajdują się na stronie {{LINK:CRU_TEST|środowiska testowego CRU JSFP}}.
Jak aplikacja Umowy CRU w Symfonii eDokumenty wspiera raportowanie?
Aplikacja Umowy CRU w systemie Symfonia eDokumenty umożliwia przygotowywanie danych, publikowanie wybranych umów oraz aktualizowanie informacji już przekazanych do CRU.
Umowę CRU można utworzyć bezpośrednio w aplikacji albo na podstawie kartoteki istniejącej w module Umowy. Jeżeli organizacja nie korzysta z modułu Umowy, aplikacja CRU może pełnić funkcję rejestru, z którego tworzone są wpisy przeznaczone do publikacji.
Po skonfigurowaniu połączenia z wykorzystaniem tokenu uprawniony użytkownik może:
- publikować wybrane informacje za pomocą funkcji „Opublikuj w CRU”;
- aktualizować informacje opublikowane wcześniej;
- wskazywać podstawę aktualizacji, np. korektę danych lub cesję;
- identyfikować wpisy, w których wprowadzono zmiany niewysłane jeszcze do CRU;
- przeglądać historię zmian danych przekazywanych do rejestru;
- tworzyć lub edytować wpis CRU z poziomu kartoteki w module Umowy.
Aplikacja wykorzystuje odrębne grupy uprawnień dotyczące dostępu, zarządzania, nadzoru, tworzenia umów oraz wysyłki do CRU. Publikowanie i aktualizowanie informacji jest dostępne tylko dla użytkowników posiadających odpowiednie uprawnienia.
Aplikacja wspiera techniczną realizację obowiązku, ale nie zastępuje oceny prawnej po stronie jednostki. Za kwalifikację umowy, poprawność danych, ocenę ograniczeń jawności, terminowe wysłanie informacji i aktualizowanie wpisu nadal odpowiada jednostka.
Symfonia eDokumenty
Sprawdź, jak działa!
Jakie są sankcje za brak wpisu albo opóźnienie?
Obowiązujące przepisy regulujące CRU nie zawierają odrębnej sankcji karnej przewidzianej wyłącznie za brak wpisu albo opóźnienie w jego publikacji.
Nie oznacza to, że raportowanie jest dobrowolne. Jest to ustawowy obowiązek kierownika jednostki, a jego realizacja może być przedmiotem kontroli. Ewentualne konsekwencje służbowe, pracownicze lub wynikające z innych przepisów zależą od konkretnego stanu faktycznego.
Oddzielnie należy oceniać niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedzialność w takim przypadku nie wynika bezpośrednio z przepisów o CRU.
Co oznacza CRU dla organizacji?
Realizacja obowiązku wymaga ustalenia, które umowy podlegają publikacji, zapewnienia kompletu danych oraz wskazania osób uprawnionych do wprowadzania i publikowania informacji. Jednostka powinna także zapewnić aktualizowanie wpisów po zmianie umowy i właściwe stosowanie ograniczeń jawności.
Podział ról, przepływ informacji między wydziałami, zastępstwa i organizację pracy w JST omawiamy osobno w artykule CRU w samorządzie – jak przygotować proces obsługi umów w urzędzie?.
CRU JSFP – najważniejsze fakty
| Parametr | Informacja |
|---|---|
| Pełna nazwa | Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych |
| Podstawa ustawowa | Art. 34a, art. 34b i art. 34d ustawy o finansach publicznych |
| Tekst jednolity ustawy | Dz.U. z 2026 r. poz. 1447 |
| Przepisy wykonawcze | Rozporządzenie z 30 marca 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 440 |
| Obowiązek dotyczący umów | Od 1 lipca 2026 r. |
| Podmioty zobowiązane | Jednostki sektora finansów publicznych z art. 9 ustawy |
| Zakres | Informacje o umowach spełniających przesłanki z art. 34a ust. 1 |
| Próg kwotowy | Brak |
| Termin | Bez zbędnej zwłoki, maksymalnie 30 dni |
| Portal pracowników JSFP | jsfp.rejestrumow.gov.pl |
| Portal publiczny | rejestrumow.gov.pl |
| Kanały przekazywania danych | Formularz w portalu albo API |
| Logowanie pracowników | Węzeł Krajowy |
| Dostęp publiczny | Bez logowania |
| Odrębna sankcja karna za sam brak wpisu | Brak |
Podsumowanie
CRU JSFP jest obowiązującym od 1 lipca 2026 r. mechanizmem publicznego udostępniania informacji o umowach jednostek sektora finansów publicznych. Obowiązek nie obejmuje każdej umowy, lecz umowy będące zamówieniami w rozumieniu Prawa zamówień publicznych, zawarte w określonej formie i niewchodzące w katalog ustawowych wyłączeń.
Przepisy nie ustanawiają minimalnego progu wartości. Informacje o umowie oraz ich zmiany należy przekazywać bez zbędnej zwłoki, maksymalnie w ciągu 30 dni.
Raportowanie może odbywać się ręcznie w portalu CRU albo przez API. Przy większej liczbie umów pomocna może być aplikacja Umowy CRU w Symfonii eDokumenty, która wspiera przygotowywanie, publikowanie i aktualizowanie informacji bezpośrednio z systemu obiegu dokumentów.
Narzędzie wspiera techniczną realizację obowiązku, ale odpowiedzialność za kwalifikację umów, poprawność informacji, terminowość i właściwe stosowanie ograniczeń jawności pozostaje po stronie jednostki.
Usprawnij obsługę umów przekazywanych do CRU
Chcesz przygotowywać, publikować i aktualizować informacje o umowach bez ponownego przepisywania danych do portalu CRU? Sprawdź, jak aplikacja Umowy CRU w Symfonii eDokumenty może wesprzeć pracę Twojej jednostki.
CRU – najczęściej zadawane pytania
Czy do CRU trzeba zgłaszać każdą umowę?
Nie. Obowiązek dotyczy umów będących odpłatnymi zamówieniami na roboty budowlane, dostawy lub usługi, zawartych w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej. Należy również uwzględnić ustawowe wyłączenia.
Czy w CRU obowiązuje próg kwotowy?
Nie. Ustawa nie określa minimalnej wartości umowy. Nie znosi to jednak pozostałych warunków kwalifikacji umowy do CRU.
Ile czasu jest na publikację umowy w CRU?
Informacje należy udostępnić bez zbędnej zwłoki, maksymalnie w terminie 30 dni od zawarcia umowy. Ten sam termin dotyczy aktualizacji po zmianie informacji.
Czy umowy o pracę podlegają CRU?
Nie. Umowy z zakresu prawa pracy są wyłączone z obowiązku.
Czy spółki komunalne podlegają CRU?
Nie, jeśli działają jako spółki prawa handlowego. Nie należą one do sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 9 ustawy, niezależnie od struktury udziałowej.
Czy za brak wpisu grozi grzywna albo kara pozbawienia wolności?
Przepisy CRU w obowiązującym brzmieniu nie przewidują odrębnej grzywny ani kary pozbawienia wolności za sam brak wpisu lub opóźnienie. Obowiązek pozostaje jednak wiążący i może być przedmiotem kontroli.
Czy publikowany jest cały dokument umowy?
Nie. W CRU publikuje się ustawowo określone informacje o umowie, a nie jej skan lub pełną treść.
Czy w Symfonii eDokumenty aplikacja Umowy CRU działa bez aplikacjiUmowy?
Tak. Jeżeli organizacja nie korzysta z modułu Umowy, wpisy mogą być tworzone bezpośrednio w aplikacji CRU. Jeżeli jednostka korzysta z obu rozwiązań, wpis CRU może zostać utworzony na podstawie kartoteki istniejącej w module Umowy.
Czy informacje z Symfonii eDokumenty są wysyłane do CRU całkowicie automatycznie?
Nie. Publikowanie i aktualizowanie informacji inicjuje użytkownik posiadający odpowiednie uprawnienia. Aplikacja wyróżnia także zmiany, które nie zostały jeszcze przekazane do CRU.
Czy każdy może przeglądać informacje w CRU?
Tak – publiczna część rejestru jest dostępna pod adresem rejestrumow.gov.pl. Przeglądanie i wyszukiwanie informacji nie wymaga logowania. Kryteria wyszukiwania są oparte na informacjach udostępnianych zgodnie z art. 34a ust. 7 ustawy.
Przeglądaj tematy tego artykułu:
Rekomendowany kolejny artykuł:







0 komentarzy