JPK CIT – jakie dodatkowe obowiązki nakładają na podatników CIT i księgowych nowe przepisy?

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują przepisy znowelizowanej wersji ustawy o CIT. Regulacje wprowadzają m.in. obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej, a także uwzględniania w nich znaczników identyfikujących konta księgowe. Na jakie etapy podzielono harmonogram wdrożenia nowych przepisów? Jakie obowiązki w zakresie raportowania JPK CIT nakłada na podatników rozporządzenie z 16 sierpnia 2024 r.? Co dokładnie powinien zawierać plik JPK_KR_PD, a co JPK_ST_KR?O tym w niniejszym artykule.

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Nowe przepisy ustawy o CIT nakładają dodatkowe obowiązki w rozliczaniu podatku dochodowego.
• Zgodnie z nowymi regulacjami, podatnicy CIT będą musieli prowadzić księgi rachunkowe przy użyciu programów komputerowych, a następnie przesyłać je, w formie ustandaryzowanych plików elektronicznych, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
• Wejdą również w życie dwie nowe struktury: księgi rachunkowej (JPK_KR_PD) oraz ewidencji środków trwałych (JPK_ST_KR).
• Harmonogram wdrożenia JPK CIT podzielono na 3 etapy. U niektórych podatników pierwsze raportowanie JPK CIT będzie obejmować dane za 2025 r.
• Aby przygotować się do nadchodzących zmian, firmy powinny już teraz rozważyć aktualizację planu kont oraz wdrożyć odpowiednie standardy związane z rozliczaniem zakupów i inwestycji.
• Zgodnie z rozporządzeniem z dnia  19 lutego 2026 r. pierwsze raportowanie JPK CIT (dla pierwszej grupy podmiotów) nastąpi do 31 lipca 2026 r. 

Plik JPK CIT – co to jest i dlaczego został wprowadzony?

JPK CIT to ustandaryzowany plik w formacie XML, stanowiący nowe narzędzie raportowania, za pomocą którego podmioty odprowadzające podatek dochodowy, będą przesyłać do urzędu skarbowego dane z ksiąg rachunkowych. JPK_CIT składa się z dwóch plików: JPK_KR_PD (dane z ksiąg rachunkowych) oraz JPK_ST_KR (dane o środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych). Obowiązek raportowania w tej formie nałożono w pierwszej kolejności na największych podatników oraz grupy kapitałowe. W niedalekiej przyszłości z takiego rozwiązania będą jednak korzystać także pozostałe podmioty. Choć pierwsza wysyłka plików JPK CIT będzie miała miejsce dopiero w lipcu 2026 roku, to jednak firmy podlegające obowiązkowi raportowania JPK CIT, już teraz powinny pomyśleć o wdrożeniu odpowiednich rozwiązań. Wchodzące w życie 1 stycznia 2025 r. przepisy wskazują bowiem, że już od początku roku obrotowego podatnicy CIT muszą prowadzić księgi rachunkowe przy użyciu programów finansowo-księgowych dostosowanych do nowych wymagań.

Zmiany w przepisach mają pozwalać na automatyzację kontroli i weryfikacji rozliczeń podatku dochodowego.  Nowa struktura pliku zwiększa także zakres informacji, jakie na temat podatników CIT, będzie gromadzić administracja podatkowa. To z kolei ma umożliwiać skuteczniejsze typowanie podmiotów, wobec których fiskus będzie wszczynał kontrolę. 

Harmonogram wdrożenia JPK CIT

Harmonogram wdrożenia JPK CIT został rozłożony w czasie. O 1 stycznia 2025 r. obowiązek składania JPK CIT objął największych podatników oraz podatkowe grupy kapitałowe. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek raportowania dotyczy większości podatników zarówno podatku dochodowego od osób prawnych, jak i podatku dochodowego od osób fizycznych zobowiązanych do przesyłania ewidencji JPK V7M, a od 2027 r. obowiązek obejmie pozostałe podmioty. Ci, którzy nie składają JPK VAT albo składają kwartalny, będą mieli ten obowiązek w 2028 r.

Ważne: 19 lutego 2026 r. zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie przedłużenia terminów przesyłania ksiąg rachunkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z nim podmioty, dla których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, raport JPK za rok 2025 muszą złożyć do 31 lipca 2026 r., a nie do 31 marca (CIT) czy 30 kwietnia (PIT) 2026, jak wskazywały wcześniejsze przepisy.  

W praktyce oznacza to, że ci pierwsi będą składać JPK CIT dopiero za 2026 r., zaś drudzy za 2027 r. Nie oznacza to jednak, że wdrożenie zmian związanych z przygotowaniem się do pierwszego raportowania JPK CIT można odłożyć na później. Ustawa wprowadza bowiem szereg zmian w strukturze danych, które już od początku obowiązywania przepisów należy gromadzić w księgach rachunkowych, aby później można je było zamieścić w JPK CIT.

Co obejmuje JPK CIT? Elementy nowej struktury JPK

§ 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które zacznie obowiązywać już od stycznia 2025 r, wskazuje, jakiego rodzaju informacje powinny znaleźć się w księgach rachunkowych. Należą do nich:

• nr NIP kontrahenta podatnika – jeżeli został on nadany;
• numer identyfikujący fakturę w KSeF – jeżeli został on nadany;
• znaczniki identyfikujące konta księgowe;
• dane potwierdzające nabycie, wytworzenie lub wykreślenie danego środka trwałego lub danej wartości niematerialnej i prawnej z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych;
• wysokość, rodzaj oraz typ różnicy pomiędzy wynikiem bilansowym i podatkowym.

Warto przy tym dodać, że rozporządzenie wyodrębnia 8 grup podatników, na których nałożono obowiązek stosowania dedykowanych znaczników identyfikujących konta księgowe. Należą do nich m.in.:

• banki,
• zakłady ubezpieczeń,
• organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego,
• fundusze inwestycyjne,
• domy maklerskie,
• spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe,
• pozostałe jednostki wymienione w załączniku nr 7 do rozporządzenia,
• podmioty stosujące MSSF (dla tych podmiotów nie ma jeszcze przygotowanych znaczników).

Sam plik JPK CIT obejmuje dwa podstawowe schematy:

• JPK_KR_PD (księgi rachunkowe – podatek dochodowy) – plik zawierający informacje z dziennika ksiąg rachunkowych, zestawienie obrotów i sald wraz ze znacznikami kont księgowych oraz dane na temat przychodów i kosztów;
• JPK_ST_KR (środki trwałe – księgi rachunkowe) – plik zawierający ewidencję środków trwałych, informacje na temat ich amortyzacji oraz nabyciu, wytworzeniu, zbyciu lub likwidacji środka trwałego.

Kto ma obowiązek przesyłania JPK CIT?

Nowe przepisy w zakresie JPK CIT mają zastosowanie do bardzo szerokiej grupy podmiotów. Do prowadzenia ksiąg rachunkowych za pomocą programów komputerowych zobowiązani są podatnicy prowadzący działalność w wymienionych poniżej formach prawnych oraz niektórzy podatnicy PIT, a zatem:

• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, fundacje, stowarzyszenia i spółdzielnie,
• spółki kapitałowe w organizacji,
• jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,
• spółki jawne, które mają siedzibę lub zarząd w Polsce, o ile ich wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, a sama spółka nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji o podatnikach podatku CIT oraz podatnikach podatku PIT posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku tej spółki,
• spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne, które mają siedzibę lub zarząd w Polsce
• podatkowe grupy kapitałowe,
• spółki niemające osobowości prawnej, których siedziba lub zarząd znajdują się w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Wszystkie te podmioty będą mieć obowiązek przesyłania JPK CIT zgodnie z harmonogramem popisanym powyżej.

Jak przygotować się na zmiany w raportowaniu JPK CIT?

Choć nowe przepisy wchodzą w życie dopiero za kilka miesięcy, na zmiany w raportowaniu JPK CIT warto zacząć przygotowywać się już teraz. Od czego zacząć? Spółki należące do podatkowych grup kapitałowych oraz przedsiębiorstwa, których roczny obrót przekracza 50 mln euro, powinny zweryfikować, czy system księgowy, z którego korzystają spełnia wymogi w zakresie obowiązkowego raportowania JPK CIT. Pozwoli to uniknąć sytuacji, że dane zapisywane w księgach rachunkowych będą niekompletne.

W przypadku niektórych podatników CIT, wchodzące w życie zmiany prawne wymuszają także przeprowadzenie aktualizacji planu kont oraz weryfikacji, czy zostały im przypisane prawidłowe znaczniki. Takie dane znajdą się bowiem w pliku JPK_KR_PD, który podatnicy CIT będą obowiązkowo przesyłać do administracji podatkowej. Weryfikacji warto poddać także dane znajdujące się w ewidencji środków trwałych. Jeśli pojawią się w nich błędy, konieczna może okazać się aktualizacja polityki związanej z rozliczaniem zakupów i inwestycji w taki sposób, aby na bieżąco gromadzić komplet danych niezbędnych do raportowania w JPK_ST_KR.

Jak wygenerować JPK CIT?

JPK CIT, podobnie jak JPK VAT, to dane w postaci pliku XML. Jego struktura została ustandaryzowana w taki sposób, aby ułatwić organom podatkowym analizę i kontrolę danych finansowych przesyłanych przez podatników. Plik można wygenerować jedynie za pomocą programu księgowego wyposażonego w funkcjonalność generowania plików JPK. Nie da się go zatem przygotować ręcznie.

 W Grupie Symfonia na bieżąco aktualizujemy nasze oprogramowanie tak, aby zawsze działało zgodnie z najnowszymi przepisami prawa. Firmy korzystające z programu Symfonia Finanse i Księgowość mogą mieć zatem pewność, że księgi rachunkowe będą zawierały komplet danych podlegających raportowaniu JKP CIT – tłumaczy Bogdan Zatorski, kierownik do spraw analizy biznesowych w Symfonii.  

Wdrożenie JKP CIT wymaga także przygotowań po stronie merytoryczno-procesowej. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat tego, jak zapewnić bezpieczeństwo i spójność w zakresie nowego wymogu raportowania JPK CIT, obejrzyj nagranie z naszego webinaru. Magdalena Chomuszko – ekspert z dziedziny finansów i księgowości – wyjaśnia w nim, jakie nowe obowiązki nakłada na księgowych rozporządzenie Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. oraz omawia nową strukturę JPK CIT, która zacznie obowiązywać od 2025 r.

Zapisz się również na szkolenie JPK_KR i JPK_CIT – nowe wyzwania i nowe możliwości. W jego trakcie poznasz praktyczne wykorzystanie narzędzi Excela do pracy z JPK_KR, przydatne formuły oraz dowiesz się jak projektować raporty księgowe, które możesz wykorzystać w swojej codziennej pracy. Pobierz też naszą bezpłatną checklistę, z którą będzie Ci łatwiej przygotować się do wdrożenia JPK_CIT w swojej firmie.

Źródła:

• Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych