Symfonia. Biznes gotowy na zmiany

Marża a narzut – czym się różnią i jak je obliczyć?

Urszula Holik

Urszula Holik

Długość czytania:

14 czerwca 2024

Podczas ustalania optymalnego poziomu cen warto wziąć pod uwagę dwa wskaźniki: marżę i narzut.  By jednak prawidłowo je zastosować, musisz wiedzieć, czego dokładnie one dotyczą. Mylenie tych pojęć, które nawet doświadczonym handlowcom zdarza się dość często, może niekorzystnie wpłynąć na wyniki finansowe firmy. Chcesz dowiedzieć się więcej? Sprawdź, na czym polegają najważniejsze różnice między marżą a narzutem oraz jak ustalić ich poziom, by podnieść ogólną rentowność sprzedaży.

Spis treści:

 

Dlaczego warto obliczać marżę i narzut?

Jeśli prowadzisz działalność handlową, to pewnie często zastanawiasz się, jak ustalić cenę produktu, by zarobić na nim jak najwięcej. Sprzedawanie towarów za wysoką kwotę nie zawsze okazuje się dobrym pomysłem – czasami drobna obniżka i „zejście z marży” może sprawić, że produktem zainteresuje się więcej klientów. Choć na pojedynczej sztuce zarobisz mniej, to jednak sumarycznie Twoje zyski wzrosną, bo klienci, widząc atrakcyjną cenę, kupią produkt w Twojej firmie, a nie u konkurencji.

Nierozważna polityka rabatowa może mieć jednak opłakane skutki, bo zamiast zarabiać na swoim biznesie, zaczniesz na nim tracić. By uniknąć tej przykrej niespodzianki, podczas ustalania cen, warto kierować się dwoma wskaźnikami: marżą i narzutem. Dzięki nim dowiesz się:

  • za jaką kwotę sprzedawać produkty, by na koniec miesiąca osiągnąć zakładany zysk,
  • jaki maksymalny rabat możesz udzielić klientowi,
  • które grupy towarów mają największe znaczenie z perspektywy rentowności Twojej firmy,
  • ile możesz przeznaczyć na działania promocyjne czy reklamowe, by sprzedaż produktu nadal była opłacalna.

Co to jest marża?

Wśród wskaźników ekonomicznych, wykorzystywanych podczas ustalania cen produktów, największe znaczenie ma marża. Co to takiego? Najprościej mówiąc, to relacja pomiędzy zyskiem ze sprzedaży danego produktu a ceną, jaką za dany towar musiał zapłacić jego nabywca. Jej wartość można obliczyć ze wzoru:

Marża = (cena sprzedaży – cena zakupu lub koszt wytworzenia)/cena sprzedaży * 100%

Tak ustalona marża wskazuje na udział zysku netto w przychodach ze sprzedaży. Za jej pomocą nie tylko określisz minimalną cenę produktu, lecz również ustalisz, jakiego rodzaju rabat możesz zaproponować swoim klientom. Analiza marży wskaże Ci również o ile musisz zwiększyć sprzedaż, by mimo niższej ceny osiągnąć zakładany zysk.

Jak obliczyć marżę – wzór z omówieniem

Aby lepiej zrozumieć, czym jest marża i jakie ma ona znaczenie w procesie zarządzania cenami, przeanalizujmy prosty przykład. Załóżmy, że w swojej firmie sprzedajesz produkt X w cenie 9,99 zł, który kupujesz u dostawcy za 6,25 zł. Twoja marża wynosi w tym przypadku 37%. Aby wygenerować zysk o wartości 100 zł, musisz sprzedać 27 sztuk produktu. Jeśli obniżysz cenę o 3 zł, na każdej sprzedanej sztuce zarobisz już tylko 74 gr, a Twoja marża wyniesie 11%. Aby wygenerować zysk o wartości 100 zł, musisz aż 5-krotnie zwiększyć sprzedaż (135 vs. 27).

Jak obliczyć marżę – przykład

Cena zakupu Cena sprzedaży Zysk na 1 sztuce (marża kwotowa) Marża procentowa Ile sztuk produktu musisz sprzedać, by wygenerować zysk o wartości 100 zł?
6,25 zł 9,99 zł 3,74 zł 37% 27
6,25 zł 8,99 zł 2,74 zł 30% 36
6,25 zł 7,99 zł 1,74 zł 22% 57
6,25 zł 6,99 zł 0,74 zł 11% 135

 

Czym się różni marża netto od marża brutto?

Różnice między marżą netto i brutto wynikają ze sposobu kalkulacji kosztów. Jeśli weźmiesz pod uwagę wszystkie wydatki, jakie musisz ponieść w związku ze sprzedażą danego towaru (a zatem np. koszty zakupu, magazynowania i promocji), otrzymana wartość będzie marżą netto. Wskaźnik ten informuje o dochodowości Twojego biznesu. Marża brutto służy natomiast do oceny wyników sprzedaży. Podczas jej wyliczania nie bierze się pod uwagę kosztów o charakterze pośrednim, takich jak np. wydatki na reklamę.

Symfonia ERP Handel

Do zarządzania sprzedażą, zakupami i magazynami

Co to jest narzut?

Narzut, jak sama nazwa wskazuje, to wartość, o jaką powiększona została cena zakupu danego wyrobu. Za pomocą tego wskaźnika możesz ustalić taką cenę, która nie tylko pokryje koszty operacyjne, lecz również pozwoli Ci osiągnąć określony zysk ze sprzedaży. By obliczyć jego wartość, skorzystaj ze wzoru:

Narzut = (cena sprzedaży – cena zakupu lub koszt wytworzenia) / cena zakupu lub koszt wytworzenia x 100%

Jak obliczyć narzut?

Wróćmy na chwilę do poprzedniego przykładu. Jeśli kupujesz produkt u dostawcy za 6,25 zł, a następnie sprzedajesz go w cenie 9,99 zł, to Twój narzut (relacja zysku do ceny zakupu) wynosi aż 60%. Jest on zatem znacznie wyższy od marży. Gdy z kolei obniżysz cenę sprzedaży o 3 zł, wielkość narzutu spadnie do zaledwie 12%.

Jak obliczyć narzut – przykład

Cena zakupu Cena sprzedaży Zysk na 1 sztuce Narzut Marża
6,25 zł 9,99 zł 3,74 zł 60% 37%
6,25 zł 8,99 zł 2,74 zł 44% 30%
6,25 zł 7,99 zł 1,74 zł 28% 22%
6,25 zł 6,99 zł 0,74 zł 12% 11%

 

Różnice między marżą a narzutem

Najważniejszą różnicą między marżą a narzutem jest sposób ich kalkulacji. Narzut dolicza się do kosztu zakupu czy produkcji po to, aby ustalić finalną cenę towaru. Marża jest z kolei obliczana na podstawie ceny detalicznej, a zatem tej, za którą sprzedajesz produkt klientowi. Problem z odróżnieniem marży od narzutu pojawia się najczęściej wówczas, gdy obie te wartości wyrażone są kwotowo. Marża to bowiem różnica między ceną detaliczną a kosztem zakupu lub wytworzenia danego produktu. Narzut to z kolei kwota doliczona do kosztu zakupu, która razem z nim tworzy cenę detaliczną. Nietrudno zatem zauważyć, że te wartości odnoszą się dokładnie do tej samej kwoty i są ustalane dokładnie w ten sam sposób. Podstawowe różnice między nimi widać dopiero wtedy, gdy wyrażamy je procentowo.

Obliczanie marży i narzutu w praktyce

Rozumienie różnic między marżą a narzutem ma kluczowe znaczenie z perspektywy ustalenia optymalnej ceny, szczególnie dla produktów objętych promocją. Jak to wygląda w praktyce? Policzmy!

Załóżmy, że sprzedajesz produkt w cenie 9,99 zł i narzutem wynoszącym 60%. Co się stanie, gdy zaproponujesz klientowi 25% rabatu? Twój narzut spadnie aż o 40 punktów procentowych, a marża obniży się z 37% do 17%. Aby wypracować taki sam zysk, jak przed obniżką ceny, musisz zwiększyć sprzedaż ponad dwukrotnie. Jeśli nie będziesz w stanie wygenerować takich obrotów, to taka promocja okaże się nieopłacalna.

Obliczanie marży i narzutu – przykład

Obniżka ceny Cena zakupy brutto Cena detaliczna Zysk Marża Narzut O ile musisz zwiększyć sprzedaż, by wygenerować zysk, jak przed promocją
  6,25 zł 9,99 zł 3,74 zł 37% 60%  
25% 6,25 zł 7,49 zł 1,24 zł 17% 20% 202%

 

Kiedy stosować marżę, a kiedy narzut?

Analizę marży warto przeprowadzić wtedy, gdy chcesz poznać zyskowność poszczególnych produktów oraz ustalić, które z nich w największym stopniu wpływają na rentowność Twojego biznesu. Za jej pomocą łatwo określisz również minimalną cenę, jaką możesz zaproponować swoim klientom. Z narzutu warto korzystać, jeśli sprzedajesz towary własnej produkcji. Mając świadomość kosztów, jakie ponosisz w związku z ich wytworzeniem, ustalisz taką cenę, która z jednej strony będzie dla nich atrakcyjna, zaś z drugiej zapewni Twojej firmie odpowiedni poziom zysków.

 Znaczenie marży i narzutu w zarządzaniu finansami

Rozumienie różnic i zależności występujących między marżą a narzutem to pierwszy krok w kierunku zwiększenia rentowności swojego biznesu. Dzięki temu:

  • unikniesz sprzedawania produktów w cenach, które nie pokrywają wszystkich kosztów operacyjnych, związanych np. z prowadzeniem kampanii promocyjnych,
  • zapobiegniesz sytuacjom, że pomimo wzrostu sprzedaży, zyskowność Twojej firmy będzie spadać,
  • jeśli korzystasz z mechanizmu cen dynamicznych, będziesz mieć lepszą kontrolę nad ich poziomem, a także ustalisz minimalny poziom marży,
  • ustalisz, które kategorie produktów możesz sprzedawać z większym rabatem, a które lepiej utrzymać w cenach regularnych.

Kalkulator marży i narzutu

Umiejętne zarządzanie cenami wymaga analizy różnych scenariuszy. Jeśli chcesz określić, za jaką cenę sprzedawać dany produkt, dobrze jest sprawdzić, jak przy danym poziomie rabatu zmieni się Twoja marża oraz o ile musisz zwiększyć sprzedaż, aby na koniec miesiąca nie ponieść straty. Pomocnym narzędziem może okazać się tu kalkulator marży i narzutu. Możesz go przygotować całkowicie samodzielnie, np. za pomocą arkusza kalkulacyjnego. Dzięki niemu będziesz w stanie przetestować różne warianty promocji i wybrać ten, który okaże się dla Ciebie najbardziej opłacalny.  Za pomocą kalkulatora marży łatwo określisz również, ile tak naprawdę zarabiasz na sprzedaży konkretnej grupy produktów. Może się okazać, że na rentowność Twojego biznesu największy wpływ mają te towary, które do tej pory nie zaprzątały Twojej uwagi.

Funkcję kalkulatora marży oferuje także wiele programów do prowadzenia firmowej księgowości. W systemie Symfonia eBiuro raport marży możesz przygotować w module Płatności > Dochodowość sprzedaży > Marża wg. dokumentów. Znajdziesz w nim zestawienie wartości sprzedaży netto oraz zakupu z podziałem na towary i usługi. Na podstawie tych danych program automatycznie obliczy wielkość marży – zarówno w procentach, jak i konkretnej kwocie.

Wypróbuj Symfonia eBiuro!

Przeglądaj tematy tego artykułu:

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Rekomendowany kolejny artykuł:

Więcej na ten temat:

Strategia biznesowa firmy krok po kroku – przewodnik dla przedsiębiorców

Strategia biznesowa firmy krok po kroku – przewodnik dla przedsiębiorców

Jak stworzyć strategię biznesową, która pomoże Ci przetrwać trudne czasy, takie jak wybuch epidemii koronawirusa (COVID-19) lub okres przejściowy? Jak osiągnąć swoje cele? Najważniejsze, by nie panikować i mieć plan. Przeczytaj ten artykuł, aby uzyskać wskazówki dotyczące tworzenia strategii biznesowej.

Powiązane kategorie

Finanse
międzynarodowe

Finanse
na co dzień

Planowanie
biznesowe

Słownik Symfonii

Prowadzenie firmy może być pełne wyzwań, a jednym z nich jest fachowy żargon, który trzeba rozumieć. Nasz słownik wyjaśnia pojęcia w prostych słowach – od A do Z.
Wyświetl słownik