Mały ZUS – ile trwa?

Niektórym polskim przedsiębiorcom przysługuje prawo do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne. Jest to tzw. Mały ZUS. Do jakiej kwoty obowiązuje, ile trwa i kto właściwie może z niego korzystać? Wszystkiego dowiesz się z poniższego artykułu!

Mały ZUS – podstawowe informacje

Osoby prowadzące działalność gospodarczą płacą składki ZUS od zadeklarowanej przez siebie podstawy. Ta nie może być jednak niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto. Minimalną wysokość składek określa się jako pewien procent z tej kwoty. Nowo założonym jednoosobowym działalnościom gospodarczym, a także wspólnikom spółki cywilnej przysługuje jednak prawo opłacania niższych składek, określanych mianem Małego ZUS-u.

Mały ZUS – podstawa

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 roku dla przedsiębiorców, którzy osiągnęli w poprzednim roku najniższe dochody i korzystają z Małego ZUS-u stanowi 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, czyli minimum 1441,80 zł.

Przeczytaj również: Ile wynosi składka ZUS dla jednoosobowej firmy? – Symfonia

Ile wynosi najniższy ZUS?

W przypadku Małego ZUS-u składki na ubezpieczenia społeczne są liczone od obniżonej podstawy, nie niższej jednak niż 30% wynagrodzenia minimalnego. Składkę na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca musi jednak opłacać w pełnej wysokości.

Mały ZUS – ile wynosi? Preferencyjne składki a duże składki

Źródło: ZUS

Jedynie wysokość składki wypadkowej może różnić się w zależności od firmy oraz branży, w której ona działa. Wartość z tabeli dotyczy przedsiębiorców, którzy zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego maksymalnie 9 pracowników.

Przeczytaj również: Do kiedy ZUS? Terminy płatności ZUS w 2025 r. – Symfonia

Mały ZUS – składka zdrowotna

W przypadku małego ZUS-u składka zdrowotna nie jest objęta ulgą. Przedsiębiorcy, którzy wybrali opodatkowanie według skali podatkowej (na zasadach ogólnych), opłacają ją w wysokości 9% dochodu, który stanowi podstawę wymiaru tej składki. W przypadku podatku liniowego (19%) składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi natomiast 4,9% podstawy wymiaru. Za rok składkowy trwający od lutego 2026 do stycznia 2027 minimalna wysokość tej składki dla osób rozliczających się liniowo i na zasadach ogólnych liczona jest od 100% obowiązującego wynagrodzenia minimalnego – a więc 432,54 zł (4806 zł x 9%). Firmy opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych opłacają z kolei składkę zdrowotną w wysokości 9% zryczałtowanej podstawy. Ostateczna kwota zależy w tym przypadku od osiąganych przychodów:

• 498,35 zł przy dochodach poniżej 60 000 zł;
• 830,58 zł przy dochodach 60 000-300 000 zł;
• 1495,04 zł przy dochodach powyżej 300 000 zł.

Mały ZUS – ile trwa?

Obniżone składki ZUS można opłacać przez pełne 24 miesiące kalendarzowe prowadzenia działalności gospodarczej, po zakończeniu okresu tzw. ulgi na start. Jeżeli zatem przedsiębiorca korzysta z tej ulgi, czyli opłaca wyłącznie składkę zdrowotną, po 6 miesiącach może zgłosić się do Małego ZUS-u. W przypadku, gdy pierwszy miesiąc prowadzenia działalności jest niepełny (np. od 16 marca), przedsiębiorca opłaca tylko częściowe składki – proporcjonalnie do liczby dni w danym miesiącu, w których prowadził działalność. W pełnej wysokości należy zapłacić wyłącznie składkę zdrowotną. W takiej sytuacji okres 24 miesięcy liczy się od miesiąca następującego po rozpoczęciu działalności (zakończeniu ulgi na start).

 Przeczytaj również Składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2024 i 2025 r. – zmiany, które warto znać – Symfonia

Koniec Małego ZUS-u – co należy zrobić?

Przedsiębiorca musi przerejestrować się w ZUS-ie w ciągu 7 dni od dnia, w którym zakończył się okres preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne. Właściwe określenie tej daty jest zatem bardzo ważne – m.in. ze względu na fakt, że po zakończeniu tego okresu zmienia się wysokość składek do zapłaty. Co więcej, przerejestrowanie wymaga dopełnienia odpowiednich formalności. W celu wyrejestrowania się z Małego ZUS-u należy:

• złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych deklarację ZUS ZWUA, podając kod 600 (inna przyczyna wyrejestrowania);
• ponownie zarejestrować się do ubezpieczeń społecznych, korzystając z deklaracji ZUS ZUA (bądź ZUS ZZA w przypadku zgłoszenia wyłącznie do ubezpieczeń zdrowotnych) z właściwym kodem tytułu ubezpieczeń:
  • 05 10 XX – w przypadku dużego ZUS-u;
  • 05 90 lub 05 92 XX – jeżeli przedsiębiorca spełnia warunki opłacania Małego ZUS-u Plus.

Po zakończeniu miesiąca, od którego obowiązują podatnika nowe składki, jest on zobowiązany złożyć pierwszy formularz ZUS DRA z wykazaną wysokością opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne.

Przeczytaj również: Wakacje od ZUS – jak wypełnić ZUS DRA i ZUS RCA? Sprawdź, jak rozliczyć składki ZUS w okresie zwolnienia! – Symfonia

Mały ZUS Plus

Po zakończeniu okresu, w którym przedsiębiorcę obowiązywał Mały ZUS, można skorzystać z tzw. Małego ZUS-u Plus. Taką możliwość mają właściciele firm, których przychody nie przekraczają 120 000 zł w ciągu roku. Wówczas mogą oni opłacać składki w wysokości proporcjonalnej do osiąganego dochodu. Aby móc korzystać z ulgi, konieczne jest także prowadzenie działalności przez minimum 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym. Podobnie jak Mały ZUS, Mały ZUS Plus dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne i nie obejmuje składki zdrowotnej.

Mały ZUS Plus – ile wynosi?

Wysokość składek społecznych dla przedsiębiorców korzystających z Małego ZUS-u Plus nie może być:

• niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia w danym roku;
• wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego obowiązującego w danym roku.

Mały ZUS Plus – jak obliczyć wysokość składek?

Wysokość preferencyjnych składek na dany rok określa się na podstawie dochodu z działalności gospodarczej osiągniętego w roku poprzednim. W tym celu należy w pierwszej kolejności obliczyć przeciętny miesięczny dochód z prowadzonej działalności za miniony rok:

• dzieląc roczny dochód w poprzednim roku kalendarzowym przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności;
• mnożąc wynik przez 30 i zaokrąglając do pełnych groszy (w górę jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 gr, a w dół jeżeli końcówka jest niższa niż 0,5 gr).

Przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku kalendarzowym rozliczali się kartą podatkową i nie korzystali ze zwolnienia z VAT lub wybrali ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, powinni pomnożyć swój przychód z działalności gospodarczej przez współczynnik 0,5, a następnie zaokrąglić wynik do pełnych groszy.

Mały ZUS Plus – podstawa składek a składki w kosztach uzyskania przychodu

W sytuacji, gdy składki ZUS na ubezpieczenia przedsiębiorcy oraz współpracujących z nim osób uwzględniono w kosztach uzyskania przychodu, w celu obliczenia podstawy należy powiększyć dochód z poprzedniego roku kalendarzowego o kwoty tych składek wliczone do KUP. Następny krok to mnożenie przeciętego miesięcznego dochodu z prowadzenia działalności w poprzednim roku przez współczynnik 0,5. Wynik wystarczy zaokrąglić do pełnych groszy i porównać z kwotą 30% minimalnego wynagrodzenia oraz 60% prognozowanego przeciętego wynagrodzenia miesięcznego. Zadeklarowana podstawa składki nie może być niższa niż pierwsza z tych kwot ani wyższa niż druga kwota.

Jak długo można korzystać z Małego ZUS-u Plus?

Niższe składki na ubezpieczenia społeczne w ramach Małego ZUS-u Plus można opłacać przez 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Po tym okresie przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić się do Dużego ZUS-u i odprowadzać składki społeczne w standardowej wysokości, lecz po upływie 24 miesięcy ma prawo ponownie skorzystać z Małego ZUS-u Plus.

Ważne: Od 2026 r. ZUS wskazuje, że w każdym okresie 60 miesięcy można mieć 36 miesięcy ulgi, a każdy miesiąc z choć 1 dniem liczy się jako pełny miesiąc do limitów.

Przeczytaj również: Terminy podatkowe w 2025 roku – sprawdź, do kiedy zapłacić VAT, PIT i PPE! – Symfonia

Mały ZUS – najczęściej zadawane pytania

Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące Małego ZUS-u, kosztu związanego ze składkami czy czasu trwania ulgi.

Ile wynosi Mały ZUS?

W przypadku Małego ZUS-u wysokość składek na ubezpieczenia społeczne wynosi w 2026 roku 420,86 zł (bez dobrowolnej składki chorobowej) lub 456,18 zł (razem ze składką chorobową). Do tej kwoty należy doliczyć składkę zdrowotną, której nie obejmuje ulga.

Ile wynosi Mały ZUS Plus?

W przypadku Małego ZUS-u Plus nie da się dokładnie określić, ile wynosi comiesięczna składka. Kwoty te zależą bowiem od dochodów przedsiębirocy. Wysokość składek społecznych nie może być natomiast niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia w danym roku ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego obowiązującego w danym roku.

Niski ZUS – ile trwa?

Przedsiębiorcy spełniający odpowiednie warunki mogą odprowadzać preferencyjne składki (Mały ZUS) przez 24 miesiące. Mały ZUS Plus można natomiast opłacać przez 36 miesięcy w ciągu następnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. Po tym okresie należy zgłosić się do Dużego ZUS-u i odprowadzać standardowe składki na ubezpieczenia społeczne przez kolejne 24 miesiące. Po ich upływie przedsiębiorca może ponownie korzystać z Małego ZUS-u Plus.

Mały ZUS – do jakiej kwoty obowiązuje?

W przypadku Małego ZUS-u nie ma znaczenia, jaki jest przychód przedsiębiorcy. Mogą korzystać z niego bowiem wszystkie nowo założone jednoosobowe firmy czy wspólnicy spółki cywilnej. Kwota dochodu ma natomiast znaczenie w przypadku Małego ZUS-u Plus – przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej z poprzedniego roku nie mogą przekroczyć 120 000 zł.

Czy okres zawieszenia działalności gospodarczej wlicza się do 2 lat preferencyjnych składek?

Tak. Zawieszenie działalności gospodarczej nie powoduje przerwania biegu 24 miesięcy, co oznacza, że okres zawieszenia jest wliczany do okresu 24 miesięcy, w których przedsiębiorca może opłacać niższe składki.