Dodatkowy urlop dla osoby niepełnosprawnej 2026: liczba dni, zasady, proporcje i limity

W 2026 roku pracownikom z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Prawo to nabywa się po przepracowaniu jednego roku (licząc od dnia następującego po dniu zaliczenia do stopnia niepełnosprawności). Łączny wymiar urlopu dla takich osób wynosi 30 albo 36 dni – w zależności od stażu urlopowego. Przeczytaj ten poradnik i dowiedz się więcej na temat limitów, zasad oraz szczególnych przypadków.  

Najważniejsze w skrócie:

• Osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą skorzystać z dodatkowego urlopu, który przysługuje w wymiarze 10 dni roboczych rocznie.
• Prawo do takiego urlopu nabywa się dopiero po przepracowaniu pełnego roku od dnia zaliczenia do stopnia niepełnosprawności.
• U osób zatrudnionych na część etatu (lub pracujących tylko przez część roku) dodatkowy urlop 10 dni ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu albo okresu zatrudnienia, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
• Dodatkowy urlop dla osoby niepełnosprawnej nie przysługuje, jeśli pracownik ma już urlop wypoczynkowy w wymiarze wyższym niż 26 dni albo inny urlop dodatkowy wynikający z odrębnych przepisów.
• Niewykorzystany dodatkowy urlop dla niepełnosprawnych przechodzi na kolejny rok jako urlop zaległy i co do zasady powinien być udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku.
• W jednym roku kalendarzowym łączny wymiar dodatkowego urlopu dla niepełnosprawnych i zwolnienia na turnus rehabilitacyjny nie może przekroczyć 21 dni roboczych (np. 10 dni urlopu + maks. 11 dni turnusu).

Dodatkowy urlop dla osoby niepełnosprawnej – komu i na jakich zasadach przysługuje?

Zgodnie z art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pracownik zaliczony do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ma prawo do 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego w każdym roku kalendarzowym. Urlop ma charakter należny od rozwiązań przewidzianych w prawie pracy, a zatem nie zastępuje urlopu wynikającego z Kodeksu pracy (20 lub 26 dni – zależnie od stażu), tylko powiększa jego pulę do 30 albo 36 dni urlopu rocznie.

Od tej zasady są jednak ważne wyjątki. Dodatkowy urlop dla niepełnosprawnych nie przysługuje, jeżeli:

• pracownik ma już prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze wyższym niż 26 dni
• korzysta z innego urlopu dodatkowego przyznanego na podstawie odrębnych przepisów.

Ważne: jeśli „inny” urlop dodatkowy jest krótszy niż 10 dni, zamiast niego stosuje się rozwiązanie korzystniejsze, czyli pełne 10 dni urlopu z ustawy rehabilitacyjnej.

Ile wynosi łączny wymiar urlopu dla osoby niepełnosprawnej w 2026 r.?

Łączny wymiar urlopu dla osób niepełnosprawnych to suma dni urlopowych wynikających z Kodeksu pracy oraz 10 dni przysługujących na mocy ustawy rehabilitacyjnej:

Uwaga praktyczna: do stażu urlopowego wlicza się nie tylko lata pracy, ale również okresy nauki (np. ukończone studia – na zasadach Kodeksu pracy).

Od kiedy można skorzystać z dodatkowych 10 dni urlopu dla osoby niepełnosprawnej?

Niepełnosprawny pracownik nie nabywa prawa do dodatkowych 10 dni urlopu w dniu wydania orzeczenia ani w momencie przedstawienia go pracodawcy. Zgodnie z art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prawo do pierwszego urlopu dodatkowego powstaje dopiero po przepracowaniu jednego roku, licząc od dnia następującego po dniu zaliczenia pracownika do umiarkowanego albo znacznego stopnia niepełnosprawności (czyli od „następnego dnia” po dacie widniejącej w orzeczeniu jako dzień zaliczenia do stopnia).

Przykład: jeżeli dzień zaliczenia do stopnia umiarkowanego przypada na 15 marca 2025 r., to roczny okres liczymy od 16 marca 2025 r., a prawo do pierwszych 10 dni dodatkowego urlopu dla niepełnosprawnych pracownik nabywa 16 marca 2026 r.

Po nabyciu prawa po raz pierwszy, w kolejnych latach dodatkowy urlop przysługuje już z góry – o ile pracownik nadal spełnia warunki z ustawy – i jest planowany oraz udzielany w praktyce tak jak zwykły urlop wypoczynkowy.

Przeczytaj również: Wniosek o urlop – wzór do druku – Symfonia

Dodatkowy urlop dla osoby niepełnosprawnej a zatrudnienie na część etatu

W przypadku pracowników zatrudnionych na część etatu (albo pracujących tylko przez część roku) dodatkowy urlop dla osób z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu albo do okresu zatrudnienia, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Przykład (niepełny etat): jeżeli pracownik jest zatrudniony na 1/2 etatu, przysługuje mu 5 dni dodatkowego urlopu rocznie (10 × 1/2 = 5).

Przykład (3/4 etatu): jeżeli pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu, przysługuje mu 8 dni dodatkowego urlopu rocznie, ponieważ 10 × 3/4 = 7,5 dnia, a niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Przykład (rozwiązanie umowy w trakcie roku): jeżeli umowa o pracę trwa do końca lutego 2026 r., to pracownik przepracuje 2 z 12 miesięcy i przysługuje mu 2 dni dodatkowego urlopu (2/12 × 10 = 1,66, co zaokrągla się w górę do 2 dni).

Zmiana pracodawcy: jeżeli pracownik zmienia pracodawcę w trakcie roku, każdy pracodawca rozlicza urlop za okres zatrudnienia u siebie, proporcjonalnie do przepracowanej części roku – analogicznie jak przy urlopie wypoczynkowym z Kodeksu pracy.

Czy niewykorzystany urlop dla niepełnosprawnych przechodzi na kolejny rok?

Tak – niewykorzystany dodatkowy urlop dla osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności nie przepada, tylko przechodzi na kolejny rok jako urlop zaległy, udzielany na zasadach takich jak zwykły urlop wypoczynkowy. Co do zasady pracodawca powinien udzielić urlopu zaległego najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Przykład: jeżeli pracownikowi pozostały 4 dni dodatkowego urlopu niewykorzystane w 2026 r., to przechodzą one na 2027 r. jako urlop zaległy i powinny zostać udzielone najpóźniej do 30 września 2027 r.

W razie rozwiązania/wygaśnięcia umowy, gdy urlop nie został wykorzystany w naturze, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny – na zasadach jak za urlop wypoczynkowy (dotyczy także puli „dodatkowej”).

Świadectwo pracy – co z urlopem dla niepełnosprawnych?

Pracodawca powinien wykazać w świadectwie pracy informacje potrzebne do prawidłowego rozliczenia takiego urlopu. W praktyce urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności ujmuje się oddzielnie od urlopu wypoczynkowego, aby kolejny pracodawca mógł prawidłowo ustalić uprawnienia.

Dodatkowe 10 dni urlopu dla niepełnosprawnych a turnus rehabilitacyjny

Osoba z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności ma również prawo do płatnego zwolnienia od pracy na turnus rehabilitacyjny – maksymalnie przez 21 dni roboczych w roku. Warto tu jednak pamiętać o kilku dodatkowych ograniczeniach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w danym roku kalendarzowym łączny wymiar dodatkowego urlopu z art. 19 i zwolnienia na turnus z art. 20 nie może przekroczyć 21 dni roboczych. W praktyce oznacza to, że gdy pracownik wykorzysta pełne 10 dni dodatkowego urlopu, na turnus pozostanie mu najwyżej 11 dni zwolnienia (21 − 10), natomiast jeżeli turnus obejmie pełne 21 dni, to w tym samym roku nie będzie już podstaw do udzielenia dodatkowych 10 dni urlopu – bo limit został wyczerpany.

Ważne: limit 21 dni dotyczy wyłącznie sumy urlopu dodatkowego i zwolnienia na turnus rehabilitacyjny; nie obejmuje zwolnień udzielanych na badania specjalistyczne, zabiegi, usprawnianie czy uzyskanie bądź naprawę zaopatrzenia ortopedycznego, o ile tych czynności nie da się wykonać poza godzinami pracy. Za czas zwolnień od pracy przysługujących na podstawie art. 20 (w tym turnusu) pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, które oblicza się według zasad stosowanych przy ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy.

Inne przywileje pracowników z niepełnosprawnością

Poza dodatkowymi 10 dniami urlopu ustawa przyznaje pracownikom z niepełnosprawnością także inne uprawnienia dotyczące organizacji pracy – w szczególności skrócone normy czasu pracy, dodatkową przerwę wliczaną do czasu pracy oraz co do zasady zakaz pracy w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych (zakres tych uprawnień zależy od stopnia niepełnosprawności i spełnienia ustawowych warunków). W tym artykule skupiamy się na urlopie dodatkowym, ale warto pamiętać, że w praktyce pracownicy i działy kadr często rozliczają te uprawnienia łącznie, jako jeden „pakiet” wynikający z ustawy

FAQ – Najczęstsze pytania

Czy dodatkowy urlop przysługuje przy lekkim stopniu niepełnosprawności?

Nie – dodatkowe 10 dni urlopu dla niepełnosprawnych dotyczy wyłącznie osób ze stopniem umiarkowanym albo znacznym.

Czy muszę składać specjalny wniosek, żeby dostać dodatkowe 10 dni urlopu?

Nie ma odrębnej procedury, ale pracodawca musi mieć podstawę do naliczenia uprawnienia, więc trzeba dostarczyć do kadr orzeczenie.

Od kiedy mogę skorzystać z dodatkowych 10 dni po uzyskaniu orzeczenia?

Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego powstaje dopiero po przepracowaniu roku od dnia zaliczenia do stopnia.

Czy dodatkowy urlop dla niepełnosprawnych liczy się proporcjonalnie przy 1/2 etatu albo gdy kończę pracę w trakcie roku?

Tak – urlop dodatkowy ustala się proporcjonalnie do etatu lub okresu zatrudnienia, a niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Co, jeśli zmienię pracodawcę w trakcie roku?

Każdy pracodawca rozlicza urlop proporcjonalnie za okres zatrudnienia u siebie, tak jak przy urlopie wypoczynkowym.

Czy niewykorzystany dodatkowy urlop dla niepełnosprawnych przechodzi na kolejny rok?

Tak – przechodzi jako urlop zaległy, który co do zasady powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku.

Czy za niewykorzystany dodatkowy urlop należy się ekwiwalent przy rozwiązaniu umowy?

Tak – jeżeli urlop nie zostanie wykorzystany do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, przysługuje ekwiwalent pieniężny na zasadach jak za urlop wypoczynkowy.

Czy mogę mieć 10 dni urlopu dodatkowego i 21 dni turnusu rehabilitacyjnego w jednym roku?

Nie – w przypadku obu tych świadczeń przysługuje bowiem limit łączny 21 dni roboczych (dodatkowy urlop + zwolnienie na turnus).

Podstawa prawna

• Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych: art. 19 i 20.
• Kodeks pracy: zasady urlopu (w tym niepełny etat i zaokrąglenia – art. 154) oraz urlop zaległy do 30 września (art. 168).