Długość czytania:
Kodeks pracy bardzo szczegółowo reguluje, ile godzin pracy w miesiącu może przepracować pracownik, a także jak ustalić wysokość jego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych czy w porze nocnej. Chcesz dowiedzieć się więcej na ich temat? Przeczytaj ten poradnik i sprawdź, co to jest wymiar czasu pracy, ile wynosi podstawowa norma czasu pracy w 2026 r. oraz jak zaplanować czas pracy w danym miesiącu, aby był zgodny z obowiązującymi przepisami.
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Wymiar czasu pracy to nic innego, jak liczba godzin do przepracowania w konkretnym okresie rozliczeniowym, jaka obowiązuje danego pracownika.
- Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy podstawowy wymiar czasu pracy nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Od tej zasady istnieją jednak pewne wyjątki.
- Święta występujące w okresie rozliczeniowym, które przypadają w innym dniu niż niedziela, obniżają wymiar czasu pracy o 8 godzin.
- W 2026 roku pracownik zatrudniony na pełen etat przepracuje łącznie 2008 godzin w ciągu 251 dni roboczych. Liczba godzin pracy w poszczególnych miesiącach różni się w zależności od układu weekendów i świąt.
- W 2026 r. wymiar czasu pracy w styczniu, lutym, maju, sierpniu, listopadzie i grudniu wyniesie po 160 godzin, w kwietniu i czerwcu po 168 godzin, a w marcu, wrześniu i październiku po 176 godzin. Najwięcej czasu spędzimy w pracy w lipcu 2026 r. – aż 184 godziny.
Czas pracy 2026 r. – Tabela
| Miesiąc | Godziny | Dni pracy | Dni wolne obniżające wymiar |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 160 | 20 | 2 dni – 1.01 (czwartek) i 6.01 (wtorek) |
| Luty | 160 | 20 | — |
| Marzec | 176 | 22 | — |
| Kwiecień | 168 | 21 | 6.04 (poniedziałek) |
| Maj | 160 | 20 | 1.05 (piątek) |
| Czerwiec | 168 | 21 | 4.06 (czwartek) |
| Lipiec | 184 | 23 | — |
| Sierpień | 160 | 20 | 15.08 (sobota – do oddania) |
| Wrzesień | 176 | 22 | — |
| Październik | 176 | 22 | — |
| Listopad | 160 | 20 | 11.11 (środa) |
| Grudzień | 160 | 20 | 24.12 (czwartek), 25.12 (piątek), 26.12 (sobota – do oddania) |
| RAZEM 2026 | 2008 h | 251 dni | 13 dni świątecznych (pon.–pt.) + 2 soboty |
*Święta ustawowo wolne od pracy obniżają wymiar czasu pracy o 8 godzin, jeśli przypadają w innym dniu niż niedziela.
Wymiar czasu pracy – co to jest i jak go obliczyć?
Wymiarem czasu pracy nazywa się liczbę godzin przypadających w danym okresie rozliczeniowym (np. miesiącu czy kwartale), w trakcie których pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy. Jego długość określa się zgodnie z art. 129. § 1 Kodeksu pracy, który wskazuje, że czas pracy pracownika zatrudnionego na pełen etat nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo. W podstawowym systemie czasu pracy okres rozliczeniowy, dla którego ustala się wymiar czasu pracy, wynosi nie więcej niż 4 miesiące.
Od powyższej zasady istnieją jednak pewne wyjątki. Dotyczą one osób zatrudnionych w ramach:
- równoważnego systemu czasu pracy (art. 135 – 137 Kp),
- systemu pracy w ruchu ciągłym (art. 138 Kp),
- systemu skróconego tygodnia pracy (art. 143 Kp),
- systemu pracy weekendowej (art. 144 Kp).
Przeczytaj również: Jak działa nienormowany czas pracy? – Symfonia
Wymiar a rozkład czasu pracy – najważniejsze różnice
Rozkład czasu pracy to nic innego, jak harmonogram obowiązujący w danym okresie rozliczeniowym, który wskazuje, w jakich dokładnie dniach i godzinach pracownik powinien wykonywać swoją pracę. Ustala się go na podstawie informacji dotyczących wymiaru czasu pracy, uwzględniając w nim także dni wolne, a także godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.
Przeczytaj również: Harmonogram czasu pracy – jak poprawnie go ułożyć?
Jak obliczyć wymiar czasu pracy?
Wymiar czasu pracy oblicza się zgodnie z procedurą opisaną w art. 130 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, aby ustalić liczbę godzin pracy w danym miesiącu, należy:
- pomnożyć 40 godzin pracy przez liczbę tygodni w danym miesiącu,
- do otrzymanej wartości dodać iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca miesiąca.
Jeżeli jednak w danym okresie rozliczeniowym występuje święto, które przypada w innym dniu niż niedziela, to wtedy wymiar czasu pracy obniża się o 8 godzin. Więcej na ten temat piszemy w poradniku: dzień wolny za święto w sobotę.
Obliczanie wymiaru czasu pracy – przykład:
W styczniu 2026 r. przypadają dwa dodatkowe dni ustawowo wolne od pracy:
- 01 stycznia 2026 r. (czwartek)
- 06 stycznia 2026 r. (wtorek)
Ile godzin pracy powinien przepracować pracownik zatrudniony na pełny etat?
- Krok 1: pomnóż 40 godzin pracy przez liczbę pełnych tygodni w styczniu 2026 r.
40 godzin x 4 tygodnie = 160 godzin
- Krok 2: oblicz liczbę godzin pracy dla pozostałych dni w okresie rozliczeniowym
8 godzin x 2 dni do końca okresu rozliczeniowego = 16 godziny
- Krok 3: oblicz godziny pracy przypadające w dniach świątecznych
8 godzin x 2 dni świąteczne= 16 godzin
- Krok 4: oblicz wymiar czasu pracy
160 godzin + 16 godziny – 16 godzin = 160 godzin.
Wymiar czasu pracy w styczniu 2026 r. wynosi 160 godzin.
Przeczytaj również: Ewidencja czasu pracy – wszystko, co musisz wiedzieć – Symfonia
Czas pracy 2026 – ile godzin pracy w poszczególnych miesiącach?
Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami, do dni ustawowo wolnych od pracy należą niedziele oraz święta, wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o dniach wolnych od pracy. Od 2025 r. katalog tych ostatnich wydłużył się jeszcze o wigilię Bożego Narodzenia (24 grudnia). W efekcie łączna liczba dni pracujących w 2026 r. wynosi 251, co daje dokładnie 2008 godzin praacy. Więcej informacji na temat liczby godzin pracy w poszczególnych miesiącach w 2026 r. znajdziesz w poniższej tabeli.
Tabela. Czas pracy w 2026 r.
| Miesiąc | Liczba dni pracujących w 2026 |
Liczba dni wolnych w miesiącu | Godziny pracy w miesiącu |
| Styczeń | 20 | 10 | 160 |
| Luty | 20 | 8 | 160 |
| Marzec | 22 | 9 | 176 |
| Kwiecień | 21 | 9 | 168 |
| Maj | 20 | 11 | 160 |
| Czerwiec | 21 | 9 | 168 |
| Lipiec | 23 | 8 | 184 |
| Sierpień | 20 | 11 | 160 |
| Wrzesień | 22 | 8 | 176 |
| Październik | 22 | 9 | 176 |
| Listopad | 20 | 10 | 160 |
| Grudzień | 20 | 11 | 160 |
Przeczytaj również: Ile godzin pracy w miesiącu? Sprawdź, jak ustalić wymiar czasu pracy
Ile godzin pracy to pełen etat?
Pełny etat to w ujęciu tygodniowym 40 godzin pracy. Taki jego wymiar wynika bezpośrednio z art. 129 § 1 Kodeksu pracy, który wskazuje, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę w przeciętnie 5 tygodniowym tygodniu pracy.
8 godzin pracy na dobę x 5 dni w tygodniu = 40 godzin pracy w tygodniu
Warto jednak dodać, że jeśli w ciągu doby pracownik pracuje przez 6 lub więcej godzin, to przysługuje mu prawo do co najmniej 15-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy (art. 134 Kodeksu pracy).
1/2 etatu i 3/4 etatu – ile to godzin pracy? Wymiar czasu pracy przy zatrudnieniu na część etatu
To, ile godzin pracy powinna przepracować osoba zatrudniona na ½ lub ¾ etatu zależy od liczby dni roboczych w tym miesiącu. Liczba godzin pracy nie ma zatem charakteru stałego.
Przykładowo w kwietniu 2026 r. liczba godzin pracy w miesiącu wynosi 168. Pracownik zatrudniony na ½ etatu musi zatem przepracować 84 godziny. Z kolei w listopadzie 2026 r., gdy podstawowy wymiar czasu pracy wynosi tylko 160 godziny, pracownik zatrudniony na ½ etatu przepracuje tylko 80 godzin.
Analogicznie wygląda to w przypadku pracownika zatrudnionego na ¾ etatu. By obliczyć ile godzin pracy powinien przepracować, należy pomnożyć czas pracy w danym miesiącu przez wymiar czasu pracy.
Wyliczanie liczby godzin pracy dla 3/4 etatu – przykłady:
Pan Adam jest zatrudniony na ¾ etatu. Ile godzin musi przepracować w kwietniu, a ile w listopadzie 2026 r.?
Czas pracy w kwietniu wynosi 168 godzin, więc pan Adam powinien przepracować 126 godzin, bo:
168 godzin x ¾ etatu = 126 godzin
Czas pracy w listopadzie wynosi 160 godziny, więc Pan Adam powinien przepracować 120 godzin, bo:
144 godziny x ¾ etatu = 120 godzin
Tabela. Wymiar czasu pracy w 2026 r. a zatrudnienie na część etatu
| Wymiar etatu | Wzór | Przykład dla lipca (pełny etat = H = 184 h) |
|---|---|---|
| 1/2 | liczba godzin pracy w miesiącu × 0,5 | 184 godzin × 0,5 = 92 godzin |
| 3/4 | liczba godzin pracy w miesiącu × 0,75 | 184 godzin × 0,75 = 138 godzin |
| 4/5 | liczba godzin pracy w miesiącu × 0,8 | 184 godzin × 0,8 = 147,2 godzin (w praktyce np. 147 godzin) |
| 7/8 | liczba godzin pracy w miesiącu × 0,875 | 184 godzin × 0,875 = 161 godzin |
Okresy rozliczeniowe
Okres rozliczeniowy to czas, dla którego ustala się wymiar czasu pracy obowiązujący danego pracownika. Co do zasady nie może być on krótszy niż miesiąc i dłuży niż 12 miesięcy. To, ile będzie on wynosił w danej organizacji, zależy od decyzji pracodawcy lub jego ustaleń z zakładową organizacją związkową. Przepisy prawa pracy wskazują, że informacja o długości okresu rozliczeniowego powinna znaleźć się w regulaminie pracy lub – jeśli nie został on przygotowany – w obwieszczeniu.
Dłuższe okresy rozliczeniowe pozwalają pracodawcy na bardziej elastyczne planowanie harmonogramu czasu pracy. Warto jednak pamiętać, że takie rozwiązanie nie zwalnia z obowiązku przestrzegania norm czasu pracy, dotyczących np. dobowego odpoczynku.
Przeczytaj również: Planowanie czasu pracy – jak uniknąć luk kadrowych? Porady ekspertów
Wymiar czasu pracy a praca w godzinach nadliczbowych w 2026 r.
Pracą w godzinach nadliczbowych nazywa się sytuację, w której pracownik wykonuje swoje obowiązki zawodowe ponad ustalone normy czasu pracy. Praca w nadgodzinach może być zatem efektem przekroczenia standardowego dobowego (8 godzin), jak i tygodniowego wymiaru czasu pracy (40 godzin), wynikającego z obowiązującego pracownika systemu i harmonogramu. Przepisy Kodeksu pracy wskazują, że z takiego rozwiązania można skorzystać, jeśli jest to uzasadnione szczególnymi potrzebami pracodawcy lub wynika z konieczności prowadzenia akcji ratowniczej. Od tej zasady istnieją jednak pewne wyjątki. Dotyczą one pracownic w ciąży oraz młodocianych. Obowiązujące obecnie przepisy wprowadzają także limity dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, obowiązujące w skali doby, tygodnia, a także roku kalendarzowego.
| Wymiar | Limit pracy w nadgodzinach |
| Dobowy | – 5 godzin dla pracownika zatrudnionego w podstawowym czasie pracy
– 1 godzina dla pracowników, u których dobowy wymiar czasu pracy wynosi 12 godzin |
| Tygodniowy | 8 godzin |
| Roczny | 150 godzin |
Przeczytaj również: Jak obliczyć wynagrodzenie dla pracownika? Poradnik krok po kroku
Przedłużenie wymiaru czasu pracy: kiedy jest możliwe?
Tak zwane przedłużenie wymiaru czasu pracy dotyczy najczęściej sytuacji, gdy w danym systemie organizacji czasu pracy można zaplanować przedłużony dobowy wymiar czasu pracy (np. w równoważnym systemie czasu pracy) — ale z zachowaniem odpoczynków i zasad rozliczania czasu pracy w okresie rozliczeniowym. Innymi słowy: czas pracy w danej dobie może być dłuższy niż standardowe 8 godzin, jeśli dopuszcza to system czasu pracy i jeśli w rozliczeniowym czasie pracy zostanie to „zrównoważone” krótszą pracą lub dniami wolnymi. Warto pamiętać, że to nie jest „dowolne” przedłużenie: nadal obowiązują przepisy o odpoczynku dobowym i tygodniowym oraz reguły planowania harmonogramu (czyli rozkładu czasu pracy).
Dodatkowo Kodeks pracy przewiduje inne systemy organizacji czasu pracy, w których określony czas pracy może wyglądać inaczej niż w podstawowym systemie. Należą do nich między innymi praca w ruchu ciągłym, system skróconego tygodnia pracy, system pracy weekendowej oraz zadaniowy czas pracy – w każdym z nich zasady planowania (rozkładu) i rozliczania czasu pracy są dopasowane do specyfiki wykonywania pracy, ale nadal muszą mieścić się w ramach przepisów o odpoczynku i okresie rozliczeniowym. W praktyce oznacza to, że „przedłużenie czasu pracy” jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wynika z właściwego systemu czasu pracy i jest prawidłowo zbilansowane w okresie rozliczeniowym czasu pracy.
Kontrola norm czasu pracy w programie Symfonia R2Płatnik
Kontrola norm czasu pracy może okazać się sporym wyzwaniem, szczególnie jeśli organizacja zatrudnia kilkudziesięciu pracowników. Na szczęście na rynku dostępne są już rozwiązania, które pozwalają ten proces zautomatyzować. Jednym z nich jest program Symfonia R2Płatnik umożliwiający monitorowanie limitu czasu pracy w różnych wymiarach wynikających z przepisów prawa pracy. Za pomocą systemu specjalista ds. kadr może łatwo sprawdzić, czy pracownik nie przekracza norm czasu pracy w okresie rozliczeniowym, a także prześledzić kartę pracy wraz z nadgodzinami. Program pozwala także na rejestrację czasu pracy oraz jego interpretowane w odniesieniu do harmonogramu obowiązującego w danym zakładzie.
Jeśli chcesz poznać lepiej możliwości tego systemu, wypełnij formularz rejestracyjny, pobierz demo i testuj program Symfonia R2Płatnik za darmo przez 30 dni!
Źródła:
- art. 129 oraz art. 130 ustawy z 26 czerwca 1976 r. – Kodeks pracy
- art. 1 ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw
- art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
Przeglądaj tematy tego artykułu:
Rekomendowany kolejny artykuł:








0 komentarzy